αφίσα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου του John Heartfield
Από τους Ολυμπιακούς του Χίτλερ στο Μουντιάλ του Τραμπ:
μια συνέχεια που λέει πολλά για την κατάσταση του κόσμου μας!
του Γιώργου Μητραλιά
Η πρώτη έκπληξη που μας επιφυλάσσει αυτό το Μουντιάλ του 2026 είναι η εντυπωσιακή αμνησία όλων όσων εμπλέκονται σε αυτό, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών μέσων ενημέρωσης. Τίποτα, ούτε μια λέξη, απολύτως καμία αναφορά στον διαβόητο «πρόγονο» του, τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου του 1936. Επειδή, παρά τα 90 χρόνια που τους χωρίζουν, οι εκλεκτικές συγγένειες των Ολυμπιακών Αγώνων του Χίτλερ και του Μουντιάλ του Τραμπ βγάζουν μάτια: ίδια προπαγανδιστική εκμετάλλευση του αθλητικού γεγονότος από τα ίδια αυταρχικά, ρατσιστικά και ελευθεριοκτόνα καθεστώτα, με επικεφαλής μεγαλομανείς ηγέτες που δεν έχουν ηθικούς και δημοκρατικούς ενδοιασμούς.
Με δεδομένα όλα αυτά, είναι ακριβώς αυτές οι ομοιότητες και αυτές οι εκλεκτικές συγγένειες που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα και να αξιολογήσουμε τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των Ολυμπιακών του Χίτλερ και του Μουντιάλ του Τραμπ. Και η πρώτη από αυτές αφορά τις λαϊκές και άλλες αντιδράσεις που αυτοί προκάλεσαν. Πρακτικά καμία το 2026, τουλάχιστον από την πλευρά των κρατών και των διεθνών οργανισμών. Και μόνο μερικές – μάλλον σπάνιες – διαμαρτυρίες και κριτικές εδώ και εκεί από ΜΚΟ και κοινωνικά κινήματα. Με λίγα λόγια, μια απάθεια που προδίδει την αποδοχή του τετελεσμένου γεγονότος στο όνομα του πολύ μοιρολατρικού «τι μπορούμε να κάνουμε ενάντια σε όλο αυτό το γιγαντιαίο τσίρκο;».
Η διαφορά με ό,τι συνέβη πριν και στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου είναι προφανής. Σε αντίθεση με την απογοήτευση που επικρατεί το 2026, τα κινήματα για το μποϊκοτάζ των Ολυμπιακών Αγώνων του 1936, που έβγαζαν στους δρόμους χιλιάδες διαδηλωτές, είχαν αναπτυχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Γαλλία, στη Μεγάλη Βρετανία, στην Ολλανδία, στη Σουηδία και στην Τσεχοσλοβακία. Αυτά τα κινήματα δεν μπόρεσαν μεν να εμποδίσουν τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου, αλλά έκαναν πλατιά γνωστό τον αντιφασιστικό τους αγώνα, ευαισθητοποιώντας τους λαούς. κινητοποιώντας τις αντιρατσιστικές πρωτοπορίες, και πολεμώντας σε ταξική βάση τους υποστηρικτές των Ολυμπιακών Αγώνων και λοιπούς θαυμαστές του Χίτλερ. (1)
Ωστόσο, η Ισπανία του Λαϊκού Μετώπου μποϊκοτάρισε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, και ακόμα καλύτερα, η αριστερή καταλανική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Lluís Companys (ο οποίος εκτελέστηκε αργότερα από τους φασίστες του Φράνκο) οργάνωσε την Ολυμπιάδα των Λαών, στην οποία επρόκειτο να συμμετάσχουν 6.000 αθλητές από 49 χώρες. Τελικά, αυτοί οι εναλλακτικοί Ολυμπιακοί Αγώνες δεν έγιναν ποτέ, καθώς η έναρξή τους στις 19 Ιουλίου 1936 συνέπεσε με το ξέσπασμα του πραξικοπήματος του Φράνκο. Αρκετοί από αυτούς τους αθλητές, αλλά και τους αθλητικούς δημοσιογράφους που είχαν σταλεί στη Βαρκελώνη για να καλύψουν τους εναλλακτικούς Ολυμπιακούς Αγώνες, εντάχθηκαν και πολέμησαν στις αριστερές πολιτοφυλακές (όπως ο συγγραφέας του «1984 » Τζορτζ Όργουελ στις δυνάμεις του POUM) και ορισμένοι έχασαν τη ζωή τους στον αντιφασιστικό αγώνα…
Η σύγκριση των λαϊκών αντιδράσεων απέναντι στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Χίτλερ και στο Μουντιάλ του Τραμπ είναι πολύ εύγλωττη και λέει πολλά για την παρούσα (όχι καλή) κατάσταση της διεθνούς αριστεράς και των λαϊκών κινημάτων. Και είναι πιθανώς αυτή η απογοητευτική κατάσταση του προοδευτικού στρατοπέδου που κάνει τον Τραμπ να αισθάνεται ότι έχει τα χέρια του αρκούντως ελεύθερα για να κάνει το Μουντιάλ του πολύ πιο ανοιχτά ρατσιστικό, κατασταλτικό, αντιδημοκρατικό και στην υπηρεσία των υπέρ πλουσίων σε σύγκριση με τους Ολυμπιακούς του Χίτλερ! Και πράγματι, ενώ το ναζιστικό καθεστώς είχε φροντίσει στη διάρκεια των Ολυμπιακών να φαίνεται σχεδόν… φιλελεύθερο, απομακρύνοντας οτιδήποτε θα μπορούσε να προδώσει τον παθολογικό αντισημιτισμό του καθώς και τις αντιδημοκρατικές και κατασταλτικές «υπερβολές» του, ο Τραμπ και το καθεστώς του επιδεικνύουν σχεδόν με υπερηφάνεια τον απροκάλυπτο ρατσισμό τους, την περιφρόνησή τους για τη φτωχή και… μελαμψή ανθρωπότητα, το αδίστακτο κυνήγι των μεταναστών (ακόμη και στα γήπεδα!) και τον λευκό υπερ εθνικισμό τους. Και όλα αυτά χωρίς να δίνουν δεκάρα για τους κανονισμούς και τις δικές του υποσχέσεις, φτάνοντας μέχρι να απαγορεύουν την είσοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες στους οπαδούς των ομάδων του Τρίτου Κόσμου, ή ακόμα και στο τεχνικό προσωπικό τους (!) καθώς και στους Αφρικανούς διαιτητές που επιλέχθηκαν για να διαιτητεύσουν αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου!
Ωστόσο, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι ούτε ο Χίτλερ, ούτε ο Τραμπ θα είχαν μπορέσει να κάνουν όλα αυτά χωρίς την ενθουσιώδη υποστήριξη των ηγετών του διεθνούς αθλητισμού. Και αν ο Τραμπ απολαμβάνει την αδιάκοπη υποστήριξη του προέδρου της FIFA Τζιάνι Ινφαντίνο, του οποίου η σχεδόν κωμική δουλοπρέπεια συναγωνίζεται εκείνη του γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, γνωστού για το ότι προσφωνεί τον Τραμπ… «daddy», ο Χίτλερ είχε βρει τον δικό του Ινφαντίνο στο πρόσωπο του διάσημου βαρόνου ντε Κουμπερτέν ή του Avery Brundage. Και πράγματι, ο διαβόητος αποικιοκράτης, ρατσιστής, αντισημίτης και μισογύνης «πατέρας των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων» βαρόνος ντε Κουμπερτέν, δεν έκρυψε ποτέ τον θαυμασμό του τόσο για τον «φίλο» του Αδόλφο Χίτλερ, τον οποίο εξυμνούσε ως «έναν από τους μεγαλύτερους δημιουργούς της εποχής μας», και το ναζιστικό καθεστώς, του οποίου συνήθιζε να πλέκει το εγκώμιο, όσο και για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, τους οποίους υπερασπίστηκε με όλες του τις δυνάμεις. Όσο για τον Αμερικανό ρατσιστή, λευκό υπερεθνικιστή και αντισημίτη Brundage, που ηγήθηκε, για σχεδόν μισό αιώνα, της διαβόητης Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, αυτής της σφηκοφωλιάς πριγκίπων και λοιπών ξεπεσμένων αριστοκρατών, υπερ-αντιδραστικών εκατομμυριούχων και επαγγελματιών του αντικομμουνισμού, αυτός έκανε τα πάντα για να αποτρέψει το μποϊκοτάζ των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου ως πρόεδρος της Αμερικανικής Ολυμπιακής Επιτροπής. Και αν σήμερα ο απερίγραπτος Ινφαντίνο καλεί τη διεθνή κοινή γνώμη, που είναι βαθιά σοκαρισμένη από την απέλαση του Σομαλού διαιτητή Αμπντουλκαδίρ Αρτάν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, να… «ηρεμήσει και να χαλαρώσει» (chill and relax), ο Brundage χαρακτήριζε το 1936 … «εβραϊκή συνωμοσία» το κίνημα του μποϊκοτάζ και όλους εκείνους που κατάγγελναν τις διώξεις των Εβραίων από τους Ναζί. Ένας Avery Brundage που ήταν τότε μέλος μιας απομονωτιστικής οργάνωσης με έκδηλες συμπάθειες για το ναζισμό, η οποία έφερε το σημαδιακό όνομα… America First! Καθώς φαίνεταιι, ο Τραμπ δεν εφεύρε τίποτα…
Όπως, εξάλλου, δεν εφεύρε τίποτα το καινούργιο και αυτό το Μουντιάλ, που χαρακτηρίζεται εύστοχα «Μουντιάλ των εκατομυριούχων», πέρα από τον γιγαντισμό του και την απόλυτη κυριαρχία του από τις δυνάμεις του μεγάλου κεφαλαίου. Αυτές τις δυνάμεις που, προφανώς, δεν έχουν να πουν τίποτα ενάντια ούτε στον απροκάλυπτο ρατσισμό, ούτε στη κατασταλτική μανία αυτού του ναζιστικοποιημένου Καλιγούλα που είναι ο Ντόναλντ Τραμπ. Και αν όλα αυτά μας γυρίζουν σχεδόν έναν αιώνα πίσω, θυμίζοντάς μας ανεπαισθήτως την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου, που εγκωμιάζονταν τότε από τις ίδιες ελίτ που σήμερα εγκωμιάζουν το Μουντιάλ του Τραμπ, τότε δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να εκπλήξει και να σοκάρει όσους κυβερνούν αυτόν τον κόσμο. Όπως, για παράδειγμα, αυτό το αιώνιο προπύργιο της παγκόσμιας αντίδρασης που είναι η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ), η οποία, όπως μαθαίνουμε, έβγαλε στην αγορά και πουλάει ένα μπλουζάκι με τυπωμένη πάνω του την επίσημη αφίσα των Ολυμπιακών Αγώνων του 1936 προς δόξα του Τρίτου Ράιχ!
Ένας λοιπόν λόγος παραπάνω για να πάρουμε πολύ στα σοβαρά τη θανάσιμη απειλή που αντιπροσωπεύουν όλοι αυτοί οι νοσταλγοί ενός παρελθόντος που δεν έχει περάσει καθόλου ανεπιστρεπτί, και να αντιδράσουμε αναλόγως…
Σημείωση
1. Για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, βλέπε το κείμενό μας «Η ολυμπιακή φλόγα,μια θαυμασία ιδέα του Δρος Γκέμπελς»! : https://www.contra-xreos.gr/