The Serbian Left’s Next Move
The Serbian Left’s Next Move After Aleksandar Vučić’s questionable election victory, Serbian radicals have a rare opening. by Pavle Ilić* Like most recent elections, this spring’s presidential campaign in
Serbie: un mouvement inédit de protestation menace l’«autocrate» Vučić
Serbie: un mouvement inédit de protestation menace l’«autocrate» Vučić Par Jean-Arnault Dérens et Philippe Bertinchamps (Mediapart) Depuis une semaine, le mouvement de protestation ne cesse de s’étendre, pre
Présidentielle 2017 : l’élection de toutes les surprises ?
Présidentielle 2017 : l’élection de toutes les surprises ? – « La clé est dans l’ampleur du vote Mélenchon » par MARTELLI Roger Jusqu’à ce jour, les péripéties de l’élection présidentielle auro
French presidential election: factory worker Poutou emerges as star of TV debate
French presidential election: factory worker Poutou emerges as star of TV debate by WILLSHER Kim The 11 presidential candidates faced off in a live televised debate, with anti-capitalist Poutou goading rivals over thei
Release of Arctic Methane
Release of Arctic Methane "May Be Apocalyptic," Study Warn By Dahr Jamail, Truthout | Report On a lake, plumes of gas, most likely methane from the breakdown of carbon in sediments below the lake, keep the water fro
The Dutch elections: Very little reason to celebrate
The Dutch elections: Very little reason to celebrate by Mathijs van de Sande This is ridiculous. Avaaz is circulating a petition to thank the "Dutch people" (whoever that may be) for "choosing hope, unity, and dialogue
Amériques latines, entre reflux des progressismes et expériences alternatives
Amériques latines, entre reflux des progressismes et expériences alternatives par Franck Gaudichaud Les retours revanchards de néolibéraux aux gouvernements de certains pays d’Amériques latines remettent-ils en
Don’t blame Corbyn for the sins of Blair, Brown and New Labour
In Britain, after byelections in Stoke and Copeland: Don’t blame Corbyn for the sins of Blair, Brown and New Labour By Ken Loach In the parts of Britain that have been left to rot, people support Jeremy Corbyn’s p
« Pour une critique de la violence » de Walter Benjamin – Histoire, droit, violence, État
« Pour une critique de la violence » de Walter Benjamin – Histoire, droit, violence, État 2000, par BENSAÏD Daniel Voici rassemblés divers essais de Walter Benjamin, parmi lesquels, le douloureux Franz Kafka, m
Podemos: Avon Barksdale se impuso a Stringer Bell
Tras Vistalegre II Podemos: Avon Barksdale se impuso a Stringer Bell por Josep Maria Antentas “...ellos no comprenden la utilidad inmensa de la diversidad de las doctrinas. Cada matiz, cada escuela tiene su misió
 Grèce: l’effondrement à bas bruit de tout un pays
 Grèce: l’effondrement à bas bruit de tout un pays  Par Martine Orange (Mediapart)* La crise grecque est toujours là. Les responsables européens et le FMI ont lancé un nouvel ultimatum à Alexis T
Patrice Lumumba (1925–1961)
Patrice Lumumba (1925–1961) by Sean Jacobs 56 years ago today, Congolese prime minister and anticolonial leader Patrice Lumumba was assassinated. Patrice Lumumba was prime minister of a newly independent Congo for
Secret IMF Documents on Greece commented by Eric Toussaint (CADTM)
Secret IMF Documents on Greece commented by Eric Toussaint (CADTM) by Eric Toussaint, International Monetary Fund (IMF) The CADTM draws attention to two IMF documents dating from March and May 2010 that were kept secr
Anger: To “leftist” admirers of Assad’s Syria
Anger: To “leftist” admirers of Assad’s Syria by MARDAM-BEY Farouk As a Syrian who has always identified politically with the left, I am particularly appalled by those men and women who call themselve

Αναζήτηση

Articles

Αν δεν μπορούν 
τα αφεντικά, 
μπορούμε εμείς!

Αν δεν μπορούν 
τα αφεντικά, 
μπορούμε εμείς!

Ή πώς να σώσουμε το παραγωγικό δυναμικό

του Ηλία Ιωακείμογλου

2013-03-08 ioakimoglouΓια να βγει από την κρίση του ο καπιταλισμός δεν καταβροχθίζει μόνο ανθρώπινες ζωές. Τρώει, επιπλέον, από τις ίδιες του τις σάρκες, καταστρέφει πάγιο κεφάλαιο. Το κεφάλαιο όμως αυτό, συμβαίνει να είναι, ταυτοχρόνως, και τα μέσα παραγωγής, τα εργαλεία, οι μηχανές, οι υποδομές, από την χρήση των οποίων ζουν και αναπαράγονται οι εργαζόμενες τάξεις (και το σύνολο του πληθυσμού). Η τάξη των κεφαλαιοκρατών, κρατώντας στα χέρια της την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, θεωρεί δικαίωμά της να τα καταστρέφει, και όντως τα καταστρέφει, όταν αυτά δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως κεφάλαιο, δηλαδή όταν δεν αποφέρουν το επιθυμητό κέρδος. Καταστρέφει έτσι και τους υλικούς όρους συντήρησης και αναπαραγωγής των κυριαρχούμενων κοινωνικών τάξεων που οδηγούνται αυτές οι ίδιες πλέον σε καταστροφή. Η ανθρωπιστική κρίση απορρέει από το δικαίωμα της τάξης των κεφαλαιοκρατών να καταστρέφουν τις υλικές προϋποθέσεις της ζωής μας όταν αυτές δεν λειτουργούν ικανοποιητικά ως κεφάλαιο.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην Ελλάδα της εσωτερικής υποτίμησης, όπου πραγματοποιείται μια διαδικασία αποεπένδυσης, με την έννοια ότι ο επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που πραγματοποιούνται είναι τόσο μικρές ώστε δεν φτάνουν ούτε για να αναπληρώσουν τις πάγιες παραγωγικές εγκαταστάσεις που αποσβένονται ή αποσύρονται από το παραγωγικό δυναμικό εξαιτίας της παύσης της λειτουργίας ολόκληρων επιχειρήσεων ή τμημάτων επιχειρήσεων. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται ο συνολικός όγκος προϊόντος που θα ήμασταν σε θέση να παραγάγουμε ακόμη και εάν υπήρχε η απαραίτητη ζήτηση για τα προϊόντα μας. Έχει καταστραφεί πλέον ένα μέρος των συνολικών παγίων εγκαταστάσεων με το οποίο γινόταν η παραγωγή πριν από την κρίση. Αντίστοιχα έχει μειωθεί η ικανότητά μας να μειώσουμε την ανεργία (που γίνεται όλο και πιο "διαρθρωτική", δηλαδή ανεξάρτητη από την πολιτική διαχείρισης της ζήτησης).

Το μέγεθος του προϊόντος που μπορούμε να ανακτήσουμε με μια πολιτική χρήσης του αργούντος παραγωγικού δυναμικού (χωρίς την συνεισφορά νέων καθαρών επενδύσεων) είναι μόνο τα 3/5 του προϊόντος που χάθηκε από το 2008 μέχρι σήμερα. Με άλλα λόγια, τα 2/5 της απώλειας σε προϊόν δεν θα μπορούσε σήμερα να αναπληρωθεί παρά μόνον πραγματοποιώντας επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο.

Η διαδικασία της καταστροφής φαίνεται στο διάγραμμα. Οι δύο καμπύλες (με κόκκινο και μπλε χρώμα) αναπαριστούν την μεταβολή του ΑΕΠ (κόκκινο) και την μεταβολή του δυνητικού ΑΕΠ (μπλε) δηλαδή του μέγιστου προϊόντος που μπορούμε να παραγάγουμε χωρίς να διαταραχθούν οι βασικές ισορροπίες του συστήματος. Το δυνητικό ΑΕΠ (μπλε) είναι μια "οροφή" μέχρι την οποία μπορεί να ανέλθει το ΑΕΠ (κόκκινο). Όσο μειώνεται το ΑΕΠ, τόσο επιτείνεται η καταστροφή παγίου κεφαλαίου, παύουν τη λειτουργία τους επιχειρήσεις και αποσύρεται παραγωγικό δυναμικό. Όσο δηλαδή η καμπύλη του ΑΕΠ παρουσιάζει καθοδική πορεία, τόσο παρουσιάζει πτωτική πορεία και η καμπύλη του δυνητικού ΑΕΠ. Όσο συνεχίζεται η ύφεση, τόσο περισσότερο παραγωγικό κεφάλαιο χάνεται και τόσο μειώνεται η μέγιστη παραγωγική ικανότητά μας ως χώρα.

Οι στήλες που φαίνονται στο διάγραμμα (με κίτρινο χρώμα) δείχνουν την μεταβολή του "παραγωγικού κενού", δηλαδή της διαφοράς της τρέχουσας παραγωγής από την δυνητική παραγωγή (την μέγιστη δυνατή παραγωγή). Η στήλη που αντιστοιχεί στο 2013 είναι δηλαδή η απόσταση που μπορούμε να διανύσουμε ξεκινώντας από το σημείο ύφεσης που βρισκόμαστε τώρα έως ότου εξαντλήσουμε το σημερινό αργούν παραγωγικό δυναμικό. Όπως φαίνεται στο διάγραμμα αυτή η απόσταση ανέρχεται σε σχεδόν 14% του ΑΕΠ (έναντι 25% της συνολικής απώλειας του ΑΕΠ).

Απορρέουν από αυτά, τα εξής συμπεράσματα:

1. Η επιχειρηματική τάξη της χώρας ασκεί μια πολιτική καταστροφής των παραγωγικών δυνάμεων επειδή αυτές, ως κεφάλαιο, δεν μπορούν να αποδώσουν την κερδοφορία που επιθυμεί η άρχουσα τάξη. Η νέα κυβέρνηση, κυβέρνηση της Αριστεράς, κινδυνεύει να παραλάβει ένα παραγωγικό σύστημα συρρικνωμένο και ανίκανο να απορροφήσει ολόκληρη την ανεργία ή έστω το μεγαλύτερο μέρος της, ακόμη και εάν χρησιμοποιηθεί στο σύνολό του. Η ακολουθούμενη πολιτική είναι μια πολιτική της φτώχειας της οποίας τα δυσμενή αποτελέσματα θα γίνεται όλο και δυσκολότερο να αντιστραφούν όσο αφήνουμε την καταστροφή να συνεχίζεται. Όσο περισσότερο παραγωγικό δυναμικό καταστρέφεται τόσο μεγαλύτερη και πιο δύσκολη θα είναι η προσπάθεια να μειώσουμε στη συνέχεια την ανεργία.

2. Η πολιτική της φτώχειας θέτει τις βάσεις για τον μακροχρόνιο μαρασμό της χώρας και την χρόνια ανεργία με μοναδικό ορίζοντα την κινεζοποίηση της αγοράς εργασίας, της οικονομίας συνολικά και του πολιτικού καθεστώτος.

Απέναντι σε αυτήν την πολιτική, οφείλουμε να διασώσουμε το παραγωγικό δυναμικό της χώρας για να επιβιώσουμε, και πέραν του προφανούς καθήκοντος να ανατραπεί το συντομότερο δυνατό αυτή η πολιτική, δεν μας απομένουν πολλές επιλογές εκτός από τον δρόμο που μας δείχνει η ΒΙΟΜΕ. Θα πρέπει δηλαδή να ενθαρρύνουμε, να ενισχύσουμε και να εργαστούμε σκληρά για να περάσουν στα χέρια των ίδιων των εργαζομένων όσες επιχειρήσεις εγκαταλείπονται από τους ιδιοκτήτες τους. Επομένως, η περίπτωση της ΒΙΟΜΕ, δεν αφορά μόνο την δυνατότητα των εργαζομένων σε αυτήν να απασχοληθούν και να επιβιώσουν, ούτε εξαντλείται η σημασία της στο μεγάλο συμβολικό φορτίο του εγχειρήματος. Υποδεικνύει και με ποιο τρόπο η κυβέρνηση της Αριστεράς θα μπορέσει να διασώσει το παραγωγικό δυναμικό προκειμένου να αντιμετωπίσει με ικανοποιητικούς ρυθμούς το δραματικά υψηλό μέγεθος της ανεργίας. Εξαρτώνται από αυτή τη διάσωση οι βαθμοί ελευθερίας που θα έχει η κυβέρνηση για να ασκήσει αποτελεσματική πολιτική.

Η διαπίστωση ότι η παρατεινόμενη ύφεση καταστρέφει το παραγωγικό δυναμικό δεν πρέπει να οδηγεί σε σκέψεις και αμφιβολίες αν θα γίνει δυνατή η αύξηση των μισθών. Πρέπει να οδηγήσει σε μια συστηματική, μελετημένη, αποφασιστική, πολιτική παρέμβαση για να περάσουν στα χέρια των εργαζομένων οι επιχειρήσεις που κλείνουν ώστε να διασώσουμε το παραγωγικό δυναμικό της χώρας.

Όλες οι επιχειρήσεις που κλείνουν, λοιπόν, να περνάνε στα χέρια των εργαζομένων! Αν δεν μπορούν τα αφεντικά, μπορούμε εμείς!

scroll back to top