Warsaw Summit & “hybridity”: Neither Moscow, nor NATO
Warsaw Summit & “hybridity”: Neither Moscow, nor NATO Notes on the NATO summit and the antiwar counter-summit in Warsaw by BUDRAITSKIS Ilya The main result from this weekend’s NATO summit in Warsaw was the o
Disdain for democracy: Turkey’s failed coup hands Erdoğan the pretext for further repression
Disdain for democracy: Turkey’s failed coup hands Erdoğan the pretext for further repression by SAYARER Julian An authoritarian president has been saved by a peoples’ faith in democracy. But he is unlikely to cred
Britain & Labour: All hands on deck to help Jeremy Corbyn win
Britain & Labour: All hands on deck to help Jeremy Corbyn win by Socialist Resistance (Britain) “Jeremy Corbyn has touched parts of the electorate Labour hasn’t reached in a long time” writes Andy Stowe. That
Forever forward
Forever forward BERNIE SANDERS · TUESDAY, JULY 12, 2016 I am writing you today to express my deep pride in the movement – the political revolution – you and I have created together over the last 15 months. When
Britain: Statement on the Labour leadership election
Britain: Statement on the Labour leadership election by Left Unity Left Unity congratulates Jeremy Corbyn on his victory in the first battle against the coup plotters. Attempts to win a decision by the National Executi
Britain: Anatomy of a Failed Coup against Corbyn in the UK Labour Party
Britain: Anatomy of a Failed Coup against Corbyn in the UK Labour Party by SEYMOUR Richard Worst. Coup. Ever. As the Chilcot Inquiry report is released to the public, those MPs attempting to depose Labour leader Jerem
Brexit: Divided Britain in disastrous referendum vote
Brexit: Divided Britain in disastrous referendum vote by CONWAY Terry After a bitter and deeply reactionary campaign, Britain voted to leave the EU by 52% to 48% on June 23. The United Kingdom Independence Party (
26-J: El desconcierto de una noche de verano
26-J: El desconcierto de una noche de verano Josep Maria Antentas Sin duda, esperábamos una noche mejor. Del sorPPasso a la sorPPresa, las elecciones del 26J marcan definitivamente el final de la primera etapa del cic
The EU, Britain & “Brexit”: Seeing the whole picture after the referendum
The EU, Britain & “Brexit”: Seeing the whole picture after the referendum by HORE Charlie The UK referendum vote to leave the European Union has upended politics from one end of the continent to the other—now
Ballottaggi: l’ambiguo ma sonoro schiaffo al PD di Renzi
Ballottaggi: l’ambiguo ma sonoro schiaffo al PD di Renzi Comunicato della direzione nazionale di Sinistra Anticapitalista Sì, questa volta possiamo dirlo, le votazioni ai ballottaggi comunali del 19 giugno sono stat
The Political Revolution Continues
The Political Revolution Continues by BERNIE SANDERS · WEDNESDAY, JUNE 22, 201 Election days come and go. But political and social revolutions that attempt to transform our society never end. They continue every day,
Communiqué de Ensemble! La manifestation du 23 juin interdite : une grave atteinte aux libertés publiques.  La préfecture de police vient d'interdire la manifestation du 23 juin, à Paris, contre la loi Travail, appelée par sept organisations syndicales.
Communiqué de Ensemble! La manifestation du 23 juin interdite : une grave atteinte aux libertés publiques La préfecture de police vient d'interdire la manifestation du 23 juin, à Paris, contre la loi Travail, appel
Interdiction de manifester : une nouvelle mesure de guerre sociale
Interdiction de manifester : une nouvelle mesure de guerre sociale Le gouvernement a donc confirmé l’interdiction de la manifestation de jeudi 23 juin. Cette interdiction d’une manifestation syndicale est une premi
Britain “in or out” the European Union: What position should the Left take on the EU referendum?
Britain “in or out” the European Union: What position should the Left take on the EU referendum? by THORNETT Alan Following the election and Cameron’s pledge to the right, there will be an in out referendum on

Αναζήτηση

Articles

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Γιώργου Κατρούγκαλου, Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου ΔΠΘ

 Προφανώς το πρόβλημα της εξόδου από την κρίση δεν είναι νομικό, ούτε καν κυρίως οικονομικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό. Από τη νομική άποψη, όμως, που παρουσιάζεται εδώ, τα πράγματα είναι απλά:

  • Τα μνημόνια καθ’ εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις. Συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε η εφαρμοστική τους νομοθεσία έχει τυπική ισχύ ανώτερη από τον κοινό νόμο.
  • Ούτε από τις δανειακές συμβάσεις απορρέουν δεσμεύσεις με υπερνομοθετική ισχύ, εφόσον αυτές δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα.

Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με νέο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία καμιάς σύμβασης.

 

Ειδικότερα:

-Η θέση περί της πολιτικής και όχι νομικής φύσης των μνημονίων έγινε, ορθά, δεκτή από την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 668/2012. Άλλωστε, το ίδιο το μνημόνιο χαρακτηρίζεται από το νόμο ως «σχέδιο προγράμματος», ενώ στο κείμενο του αυτοπροσδιορίζεται ως «σχέδιο δράσης».

-Περαιτέρω, και οι δύο Δανειακές Συμβάσεις (του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου) έπρεπε να κυρωθούν από τη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 2 του Συντάγματος. Παρόλα αυτά –και ανεξαρτήτως του ζητήματος της ανάγκης ύπαρξης αυξημένης ή όχι πλειοψηφίας για αυτό-  καμιά από τις δύο δεν κυρώθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα.  Η πρώτη κατατέθηκε προς κύρωση το Μάιο του 2010, αλλά μετά αποσύρθηκε, η δεύτερη εγκρίθηκε από τη Βουλή δύο φορές ως σχέδιο, μία φορά ως παράρτημα  του ν. 4046/2012, και  μία ως Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Ουδέποτε όμως ήρθε για κύρωση στη Βουλή μετά την υπογραφή της.

Οι εν λόγω συμβάσεις, εάν είχαν κυρωθεί συνταγματικά, θα θέσπιζαν διεθνείς υποχρεώσεις σε βάρος της χώρας, με τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο, σε αντίθεση με τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των μνημονίων. Εφόσον αυτό όμως δεν συνέβη, δεν υπάρχει κανένα νομικό εμπόδιο για μία νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία να ανατρέψει τα μνημονιακά μέτρα. Μάλιστα, για μερικά από αυτά, όπως, π.χ. για την κατάργηση των πρόσφατων ρυθμίσεων για τη μετενέργεια, που διαλύουν το εργατικό δίκαιο και τη συλλογική αυτονομία, δεν απαιτείται καν τυπικός νόμος, αλλά αρκεί απλή Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι σε μία τέτοια περίπτωση οι δανειστές μας ενδέχεται να καταγγείλουν από την δική τους μεριά τις δανειακές συμβάσεις, επικαλούμενοι ως λόγο καταγγελίας την κατάργηση των μνημονιακών ρυθμίσεων. Τούτο δεν θα σημαίνει την έξοδο της χώρας από το Ευρώ, που είναι νομικά αδύνατη, εφόσον δεν υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη στις Συνθήκες. Θα συνεπάγεται, όμως, την διακοπή της χρηματοδότησης, πράγμα που δεν θα είναι χωρίς συνέπειες για τη χώρα, ενόψει του πρωτογενούς ελλείμματος που ακόμη αντιμετωπίζει.

Καθόλου δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι οι δανειστές μας θα επιλέξουν τη ρήξη. Και αυτό γιατί τότε θα είναι ελεύθερος ο δρόμος  για την ενεργοποίηση του βασικού όπλου που έχει η χώρα μας βάσει του διεθνούς δικαίου: Να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» για να διακόψει την πληρωμή του χρέους. Σύμφωνα με γενική αρχή του δικαίου (σύμφωνα και με σχέδιο σύμβασης για την Ευθύνη των Κρατών που έγινε δεκτό από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2001) τα κράτη μπορούν να επικαλεστούν παρόμοιο λόγο μη συμμόρφωσης σε διεθνή τους υποχρέωση, όταν αδυνατούν να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις βασικές κοινωνικές τους λειτουργίες και στην ικανοποίηση των δανειστών τους.

Συνεπώς, αντίθετα με το κλίμα φόβου που καλλιεργούν τα φερέφωνα του κόμματος του μνημονίου, η υποταγή δεν αποτελεί μονόδρομο.

scroll back to top