Britain: Why Jeremy Corbyn Scares the Right
Britain: Why Jeremy Corbyn Scares the Right ROOKSBY Ed Jeremy Corbyn’s momentum in the Labour Party leadership election shows British politics is moving leftward. All the evidence [1] indicates that left-winger Jere
USA — Sanders for President: a Political Phenomenon that Challenges all Preconceptions
USA — Sanders for President: a Political Phenomenon that Challenges all Preconceptions LA BOTZ Dan Last night more than 100,000 people attended 3,500 meetings in all 50 states and the District of Columbia to watch a
How Hedge and Vulture Funds Have Exploited Puerto Rico’s Debt Crisis
How Hedge and Vulture Funds Have Exploited Puerto Rico’s Debt Crisis by Ed Morales For this island teetering on bankruptcy, debt renegotiation is imminent—but on whose terms? New York–born Puerto Rican activist
Is BRICS a True Alternative?
Is BRICS a True Alternative? by Patrick Bond The $100 billion BRICS New Development Bank aimed at providing capital to the developing world isn’t a sufficient alternative argues Patrick Bond. The main point of the B
Etat espagnol : la dette, la Grèce et Podemos – « Il est encore temps de (re)construire un parti-mouvement »
Etat espagnol : la dette, la Grèce et Podemos – « Il est encore temps de (re)construire un parti-mouvement » PASTOR Jaime Depuis que la crise systématique de ce capitalisme mondial financiarisé a éclaté en 20
Lettre ouverte à Yanis Varoufakis : Le plan B, c’est la démocratie
Lettre ouverte à Yanis Varoufakis : Le plan B, c’est la démocratie par Thomas Coutrot Cher Yanis Varoufakis, Pendant cinq mois, vous avez incarné l’espoir de beaucoup de citoyens européens. Vous avez fait souf
Dans les rues d’Athènes avec Frantz Fanon
Dans les rues d’Athènes avec Frantz Fanon par Omar Benderra* Évoquer depuis la Grèce les quatre-vingt-dix ans de la naissance de Frantz Fanon s’impose comme allant de soi. Le hasard a voulu que je me trouve dans
Why I’ve Changed My Mind About Grexit
Why I’ve Changed My Mind About Grexit by Daniel Munevar Daniel Munevar is a 30-year-old post-Keynesian economist from Bogotá, Colombia. From March to July 2015 he worked as a close aide to former Greek finance minis
Grecia con ojos latinoamericanos
Grecia con ojos latinoamericanos Claudio Katz Con la aprobación parlamentaria del tercer memorándum concluyó otro capítulo de drama que afronta Grecia. El entusiasmo que generó el triunfo del No en el referéndum
Crise yougoslave. Srebrenica : 20 ans après – Des commémorations aux interprétations
Crise yougoslave. Srebrenica : 20 ans après – Des commémorations aux interprétations SAMARY Catherine Toutes les gesticulations diplomatiques entourant la commémoration du massacre de Srebrenica (qu’elles
Ernest Mandel par Eric Toussaint « Je veux bien rencontrer des dirigeants mais ma priorité va à ceux et celles qui se battent à la base »
Ernest Mandel par Eric Toussaint « Je veux bien rencontrer des dirigeants mais ma priorité va à ceux et celles qui se battent à la base » Μια μαρτυρία για τον Ερνέστ Μαντέλ στα εί
Tout faire pour que la Grèce de 2015 ne soit pas laissée seule comme l’a été la République Espagnole en 1936
Tout faire pour que la Grèce de 2015 ne soit pas laissée seule comme l’a été la République Espagnole en 1936 MITRALIAS Yorgos, 25 mars 2015 Comme on pouvait le prévoir, « ceux d’en haut » qui dirigent l’U

Αναζήτηση

Articles

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Γιώργου Κατρούγκαλου, Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου ΔΠΘ

 Προφανώς το πρόβλημα της εξόδου από την κρίση δεν είναι νομικό, ούτε καν κυρίως οικονομικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό. Από τη νομική άποψη, όμως, που παρουσιάζεται εδώ, τα πράγματα είναι απλά:

  • Τα μνημόνια καθ’ εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις. Συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε η εφαρμοστική τους νομοθεσία έχει τυπική ισχύ ανώτερη από τον κοινό νόμο.
  • Ούτε από τις δανειακές συμβάσεις απορρέουν δεσμεύσεις με υπερνομοθετική ισχύ, εφόσον αυτές δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα.

Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με νέο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία καμιάς σύμβασης.

 

Ειδικότερα:

-Η θέση περί της πολιτικής και όχι νομικής φύσης των μνημονίων έγινε, ορθά, δεκτή από την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 668/2012. Άλλωστε, το ίδιο το μνημόνιο χαρακτηρίζεται από το νόμο ως «σχέδιο προγράμματος», ενώ στο κείμενο του αυτοπροσδιορίζεται ως «σχέδιο δράσης».

-Περαιτέρω, και οι δύο Δανειακές Συμβάσεις (του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου) έπρεπε να κυρωθούν από τη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 2 του Συντάγματος. Παρόλα αυτά –και ανεξαρτήτως του ζητήματος της ανάγκης ύπαρξης αυξημένης ή όχι πλειοψηφίας για αυτό-  καμιά από τις δύο δεν κυρώθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα.  Η πρώτη κατατέθηκε προς κύρωση το Μάιο του 2010, αλλά μετά αποσύρθηκε, η δεύτερη εγκρίθηκε από τη Βουλή δύο φορές ως σχέδιο, μία φορά ως παράρτημα  του ν. 4046/2012, και  μία ως Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Ουδέποτε όμως ήρθε για κύρωση στη Βουλή μετά την υπογραφή της.

Οι εν λόγω συμβάσεις, εάν είχαν κυρωθεί συνταγματικά, θα θέσπιζαν διεθνείς υποχρεώσεις σε βάρος της χώρας, με τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο, σε αντίθεση με τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των μνημονίων. Εφόσον αυτό όμως δεν συνέβη, δεν υπάρχει κανένα νομικό εμπόδιο για μία νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία να ανατρέψει τα μνημονιακά μέτρα. Μάλιστα, για μερικά από αυτά, όπως, π.χ. για την κατάργηση των πρόσφατων ρυθμίσεων για τη μετενέργεια, που διαλύουν το εργατικό δίκαιο και τη συλλογική αυτονομία, δεν απαιτείται καν τυπικός νόμος, αλλά αρκεί απλή Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι σε μία τέτοια περίπτωση οι δανειστές μας ενδέχεται να καταγγείλουν από την δική τους μεριά τις δανειακές συμβάσεις, επικαλούμενοι ως λόγο καταγγελίας την κατάργηση των μνημονιακών ρυθμίσεων. Τούτο δεν θα σημαίνει την έξοδο της χώρας από το Ευρώ, που είναι νομικά αδύνατη, εφόσον δεν υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη στις Συνθήκες. Θα συνεπάγεται, όμως, την διακοπή της χρηματοδότησης, πράγμα που δεν θα είναι χωρίς συνέπειες για τη χώρα, ενόψει του πρωτογενούς ελλείμματος που ακόμη αντιμετωπίζει.

Καθόλου δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι οι δανειστές μας θα επιλέξουν τη ρήξη. Και αυτό γιατί τότε θα είναι ελεύθερος ο δρόμος  για την ενεργοποίηση του βασικού όπλου που έχει η χώρα μας βάσει του διεθνούς δικαίου: Να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» για να διακόψει την πληρωμή του χρέους. Σύμφωνα με γενική αρχή του δικαίου (σύμφωνα και με σχέδιο σύμβασης για την Ευθύνη των Κρατών που έγινε δεκτό από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2001) τα κράτη μπορούν να επικαλεστούν παρόμοιο λόγο μη συμμόρφωσης σε διεθνή τους υποχρέωση, όταν αδυνατούν να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις βασικές κοινωνικές τους λειτουργίες και στην ικανοποίηση των δανειστών τους.

Συνεπώς, αντίθετα με το κλίμα φόβου που καλλιεργούν τα φερέφωνα του κόμματος του μνημονίου, η υποταγή δεν αποτελεί μονόδρομο.

scroll back to top