Russia: Repudiation of debt at the heart of the revolutions of 1905 and 1917
Part 1 of the Series: Centenary of the Russian Revolution and the Repudiation of Debt Russia: Repudiation of debt at the heart of the revolutions of 1905 and 1917 by Eric Toussaint February 23, 1917: Womens protest in
“Si yo fuese catalán no tendría más remedio que votar sí a la independencia” (Entrevista a Jaime Pastor)
“Si yo fuese catalán no tendría más remedio que votar sí a la independencia” (Entrevista a Jaime Pastor) Josep Casulleras Nualart [Texto original en catalán: http://www.vilaweb.cat/noticies/jaime-pastor-si-jo-
Despotism, neoliberalism and climate change: Morocco's catastrophic convergence
Despotism, neoliberalism and climate change: Morocco's catastrophic convergence By Jawad Moustakbal Claims of Morocco's exceptionalism during the Arab Spring now ring hollow as protests spread in the face of elite poli
Mélenchon, France insoumise, populisme : questions sur la séquence électorale 2016-2017 et ses implications
Mélenchon, France insoumise, populisme: questions sur la séquence électorale 2016-2017 et ses implications par ROUSSET Pierre Cette contribution a été écrite pour la Sozialistische Zeitung (SOZ), mensuel publié
Spain: The Municipal Network against Illegitimate Debt held a second successful meeting in Cadiz
Spain: The Municipal Network against Illegitimate Debt held a second successful meeting in Cadiz by Jérôme Duval , Fátima Martín The Municipal Network Against Illegitimate Debt and Fiscal Cuts is expanding to the l
Jeremy Corbyn's historic speech at Glastonbury festival
Jeremy Corbyn's historic speech at Glastonbury festival (video) A triumphant Jeremy Corbyn delivered a rousing, call-to-arms speech at Glastonbury on Saturday. Addressing the huge crowd – one of the festival’s bigge
Middle East: What’s at stake in the crisis over Qatar?
Middle East: What’s at stake in the crisis over Qatar? by ACHCAR Gilbert A brewing conflict among the rulers of the Persian Gulf region reached a crisis stage in early June when Saudi Arabia led other countries o
Maroc: ​Manifestation de soutien à Rabat avec les soulèvements du Rif (video  Attac)
Maroc: ​Manifestation de soutien à Rabat avec les soulèvements du Rif (video  Attac)
Nawel Ben Aissa, une voix vive du Rif
Nawel Ben Aissa, une voix vive du Rif par Omar Aziki , Nawel Ben Aissa Le Maroc vit actuellement une vague de protestation sociale très large initiée par le mouvement de contestation populaire dans le Rif au nord du
Maroc: Appel pour le Rif en lutte
Maroc: Appel pour le Rif en lutte par ATTAC/CADTM Maroc* A toutes les victimes du despotisme, de l’oppression, à toutes celles et ceux qui voient leur dignité bafouée et qui aspirent à un Maroc démocratique.
The times they are a changing: Rebuilding collective action in Albania
The times they are a changing: Rebuilding collective action in Albania by QOSJA Griselda* Following a wave of protests in Zharrez, Albania, Griselda Qosja spoke with activists affiliated with two of the leading leftist
A state of crisis in North-East Asia – The North Korea issue
A state of crisis in North-East Asia – The North Korea issue by ROUSSET Pierre The Korean crisis has gone from chronic to acute since the election of Donald Trump to the presidency of the United States. Against a bac
Battre Le Pen dans les urnes et dans la rue!
Battre Le Pen dans les urnes et dans la rue! Par Michael Lowy Le mot d'ordre proposé par certains camarades, "Pas un seul vote pour Marine Le Pen", n'est pas suffisant. On peut "ne pas voter" MLP en votant blanc ou en
PROGRAM - REGISTRATION - 5th CADTM Europe Summer School
Choosing is defiance ! 5th CADTM Europe Summer School PROGRAM and REGISTRATION by CADTM Belgium Save the dates and sign up here ! From Friday 30th of June to Sunday 2nd of July, the 5th CADTM Europe Summer School w

Αναζήτηση

Articles

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Γιώργου Κατρούγκαλου, Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου ΔΠΘ

 Προφανώς το πρόβλημα της εξόδου από την κρίση δεν είναι νομικό, ούτε καν κυρίως οικονομικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό. Από τη νομική άποψη, όμως, που παρουσιάζεται εδώ, τα πράγματα είναι απλά:

  • Τα μνημόνια καθ’ εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις. Συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε η εφαρμοστική τους νομοθεσία έχει τυπική ισχύ ανώτερη από τον κοινό νόμο.
  • Ούτε από τις δανειακές συμβάσεις απορρέουν δεσμεύσεις με υπερνομοθετική ισχύ, εφόσον αυτές δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα.

Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με νέο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία καμιάς σύμβασης.

 

Ειδικότερα:

-Η θέση περί της πολιτικής και όχι νομικής φύσης των μνημονίων έγινε, ορθά, δεκτή από την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 668/2012. Άλλωστε, το ίδιο το μνημόνιο χαρακτηρίζεται από το νόμο ως «σχέδιο προγράμματος», ενώ στο κείμενο του αυτοπροσδιορίζεται ως «σχέδιο δράσης».

-Περαιτέρω, και οι δύο Δανειακές Συμβάσεις (του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου) έπρεπε να κυρωθούν από τη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 2 του Συντάγματος. Παρόλα αυτά –και ανεξαρτήτως του ζητήματος της ανάγκης ύπαρξης αυξημένης ή όχι πλειοψηφίας για αυτό-  καμιά από τις δύο δεν κυρώθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα.  Η πρώτη κατατέθηκε προς κύρωση το Μάιο του 2010, αλλά μετά αποσύρθηκε, η δεύτερη εγκρίθηκε από τη Βουλή δύο φορές ως σχέδιο, μία φορά ως παράρτημα  του ν. 4046/2012, και  μία ως Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Ουδέποτε όμως ήρθε για κύρωση στη Βουλή μετά την υπογραφή της.

Οι εν λόγω συμβάσεις, εάν είχαν κυρωθεί συνταγματικά, θα θέσπιζαν διεθνείς υποχρεώσεις σε βάρος της χώρας, με τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο, σε αντίθεση με τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των μνημονίων. Εφόσον αυτό όμως δεν συνέβη, δεν υπάρχει κανένα νομικό εμπόδιο για μία νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία να ανατρέψει τα μνημονιακά μέτρα. Μάλιστα, για μερικά από αυτά, όπως, π.χ. για την κατάργηση των πρόσφατων ρυθμίσεων για τη μετενέργεια, που διαλύουν το εργατικό δίκαιο και τη συλλογική αυτονομία, δεν απαιτείται καν τυπικός νόμος, αλλά αρκεί απλή Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι σε μία τέτοια περίπτωση οι δανειστές μας ενδέχεται να καταγγείλουν από την δική τους μεριά τις δανειακές συμβάσεις, επικαλούμενοι ως λόγο καταγγελίας την κατάργηση των μνημονιακών ρυθμίσεων. Τούτο δεν θα σημαίνει την έξοδο της χώρας από το Ευρώ, που είναι νομικά αδύνατη, εφόσον δεν υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη στις Συνθήκες. Θα συνεπάγεται, όμως, την διακοπή της χρηματοδότησης, πράγμα που δεν θα είναι χωρίς συνέπειες για τη χώρα, ενόψει του πρωτογενούς ελλείμματος που ακόμη αντιμετωπίζει.

Καθόλου δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι οι δανειστές μας θα επιλέξουν τη ρήξη. Και αυτό γιατί τότε θα είναι ελεύθερος ο δρόμος  για την ενεργοποίηση του βασικού όπλου που έχει η χώρα μας βάσει του διεθνούς δικαίου: Να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» για να διακόψει την πληρωμή του χρέους. Σύμφωνα με γενική αρχή του δικαίου (σύμφωνα και με σχέδιο σύμβασης για την Ευθύνη των Κρατών που έγινε δεκτό από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2001) τα κράτη μπορούν να επικαλεστούν παρόμοιο λόγο μη συμμόρφωσης σε διεθνή τους υποχρέωση, όταν αδυνατούν να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις βασικές κοινωνικές τους λειτουργίες και στην ικανοποίηση των δανειστών τους.

Συνεπώς, αντίθετα με το κλίμα φόβου που καλλιεργούν τα φερέφωνα του κόμματος του μνημονίου, η υποταγή δεν αποτελεί μονόδρομο.

scroll back to top