The Dutch elections: Very little reason to celebrate
The Dutch elections: Very little reason to celebrate by Mathijs van de Sande This is ridiculous. Avaaz is circulating a petition to thank the "Dutch people" (whoever that may be) for "choosing hope, unity, and dialogue
Amériques latines, entre reflux des progressismes et expériences alternatives
Amériques latines, entre reflux des progressismes et expériences alternatives par Franck Gaudichaud Les retours revanchards de néolibéraux aux gouvernements de certains pays d’Amériques latines remettent-ils en
Don’t blame Corbyn for the sins of Blair, Brown and New Labour
In Britain, after byelections in Stoke and Copeland: Don’t blame Corbyn for the sins of Blair, Brown and New Labour By Ken Loach In the parts of Britain that have been left to rot, people support Jeremy Corbyn’s p
« Pour une critique de la violence » de Walter Benjamin – Histoire, droit, violence, État
« Pour une critique de la violence » de Walter Benjamin – Histoire, droit, violence, État 2000, par BENSAÏD Daniel Voici rassemblés divers essais de Walter Benjamin, parmi lesquels, le douloureux Franz Kafka, m
Podemos: Avon Barksdale se impuso a Stringer Bell
Tras Vistalegre II Podemos: Avon Barksdale se impuso a Stringer Bell por Josep Maria Antentas “...ellos no comprenden la utilidad inmensa de la diversidad de las doctrinas. Cada matiz, cada escuela tiene su misió
 Grèce: l’effondrement à bas bruit de tout un pays
 Grèce: l’effondrement à bas bruit de tout un pays  Par Martine Orange (Mediapart)* La crise grecque est toujours là. Les responsables européens et le FMI ont lancé un nouvel ultimatum à Alexis T
Patrice Lumumba (1925–1961)
Patrice Lumumba (1925–1961) by Sean Jacobs 56 years ago today, Congolese prime minister and anticolonial leader Patrice Lumumba was assassinated. Patrice Lumumba was prime minister of a newly independent Congo for
Secret IMF Documents on Greece commented by Eric Toussaint (CADTM)
Secret IMF Documents on Greece commented by Eric Toussaint (CADTM) by Eric Toussaint, International Monetary Fund (IMF) The CADTM draws attention to two IMF documents dating from March and May 2010 that were kept secr
Anger: To “leftist” admirers of Assad’s Syria
Anger: To “leftist” admirers of Assad’s Syria by MARDAM-BEY Farouk As a Syrian who has always identified politically with the left, I am particularly appalled by those men and women who call themselve
Grèce : démocratie introuvable !
Grèce : démocratie introuvable ! par Yorgos Mitralias En matière de déni de démocratie, il y a eu évidemment l’illustre précédent du résultat, jamais
You've Been Warned
You've Been Warned Hamilton Nolan If the very worst happens, it won’t be because we didn’t know that it might happen. We have all been amply warned. - We’ve been warned of the many disturbing parall
The Only Way to Stop Climate Change Now May Be Revolution
The Only Way to Stop Climate Change Now May Be Revolution Fed up with slow (or in some cases, backwards) progress on climate change, environmental advocates are mulling desperate measures. Emerging at the head of this p
Banks are responsible for the crisis in Greece
Banks are responsible for the crisis in Greece Debts claimed from Greece are odious 9 January by Eric Toussaint The present study shows that the Greek crisis that broke out in 2010 originated in private banks, not in
2011-2016: The Sixth Anniversary of the Start of the Arab Uprisings
2011-2016: The Sixth Anniversary of the Start of the Arab Uprisings  “No one should mourn the old order as if it was a dream rather than a nightmare” by ACHCAR Gilbert Six years ago, on 17 December 2

Αναζήτηση

Articles

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Kατάργηση χωρίς καταγγελία

Γιώργου Κατρούγκαλου, Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου ΔΠΘ

 Προφανώς το πρόβλημα της εξόδου από την κρίση δεν είναι νομικό, ούτε καν κυρίως οικονομικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό. Από τη νομική άποψη, όμως, που παρουσιάζεται εδώ, τα πράγματα είναι απλά:

  • Τα μνημόνια καθ’ εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις. Συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε η εφαρμοστική τους νομοθεσία έχει τυπική ισχύ ανώτερη από τον κοινό νόμο.
  • Ούτε από τις δανειακές συμβάσεις απορρέουν δεσμεύσεις με υπερνομοθετική ισχύ, εφόσον αυτές δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα.

Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με νέο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία καμιάς σύμβασης.

 

Ειδικότερα:

-Η θέση περί της πολιτικής και όχι νομικής φύσης των μνημονίων έγινε, ορθά, δεκτή από την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 668/2012. Άλλωστε, το ίδιο το μνημόνιο χαρακτηρίζεται από το νόμο ως «σχέδιο προγράμματος», ενώ στο κείμενο του αυτοπροσδιορίζεται ως «σχέδιο δράσης».

-Περαιτέρω, και οι δύο Δανειακές Συμβάσεις (του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου) έπρεπε να κυρωθούν από τη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 2 του Συντάγματος. Παρόλα αυτά –και ανεξαρτήτως του ζητήματος της ανάγκης ύπαρξης αυξημένης ή όχι πλειοψηφίας για αυτό-  καμιά από τις δύο δεν κυρώθηκε σύμφωνα με το Σύνταγμα.  Η πρώτη κατατέθηκε προς κύρωση το Μάιο του 2010, αλλά μετά αποσύρθηκε, η δεύτερη εγκρίθηκε από τη Βουλή δύο φορές ως σχέδιο, μία φορά ως παράρτημα  του ν. 4046/2012, και  μία ως Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Ουδέποτε όμως ήρθε για κύρωση στη Βουλή μετά την υπογραφή της.

Οι εν λόγω συμβάσεις, εάν είχαν κυρωθεί συνταγματικά, θα θέσπιζαν διεθνείς υποχρεώσεις σε βάρος της χώρας, με τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο, σε αντίθεση με τον μη δεσμευτικό χαρακτήρα των μνημονίων. Εφόσον αυτό όμως δεν συνέβη, δεν υπάρχει κανένα νομικό εμπόδιο για μία νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία να ανατρέψει τα μνημονιακά μέτρα. Μάλιστα, για μερικά από αυτά, όπως, π.χ. για την κατάργηση των πρόσφατων ρυθμίσεων για τη μετενέργεια, που διαλύουν το εργατικό δίκαιο και τη συλλογική αυτονομία, δεν απαιτείται καν τυπικός νόμος, αλλά αρκεί απλή Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι σε μία τέτοια περίπτωση οι δανειστές μας ενδέχεται να καταγγείλουν από την δική τους μεριά τις δανειακές συμβάσεις, επικαλούμενοι ως λόγο καταγγελίας την κατάργηση των μνημονιακών ρυθμίσεων. Τούτο δεν θα σημαίνει την έξοδο της χώρας από το Ευρώ, που είναι νομικά αδύνατη, εφόσον δεν υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη στις Συνθήκες. Θα συνεπάγεται, όμως, την διακοπή της χρηματοδότησης, πράγμα που δεν θα είναι χωρίς συνέπειες για τη χώρα, ενόψει του πρωτογενούς ελλείμματος που ακόμη αντιμετωπίζει.

Καθόλου δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι οι δανειστές μας θα επιλέξουν τη ρήξη. Και αυτό γιατί τότε θα είναι ελεύθερος ο δρόμος  για την ενεργοποίηση του βασικού όπλου που έχει η χώρα μας βάσει του διεθνούς δικαίου: Να επικαλεστεί «κατάσταση ανάγκης» για να διακόψει την πληρωμή του χρέους. Σύμφωνα με γενική αρχή του δικαίου (σύμφωνα και με σχέδιο σύμβασης για την Ευθύνη των Κρατών που έγινε δεκτό από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2001) τα κράτη μπορούν να επικαλεστούν παρόμοιο λόγο μη συμμόρφωσης σε διεθνή τους υποχρέωση, όταν αδυνατούν να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις βασικές κοινωνικές τους λειτουργίες και στην ικανοποίηση των δανειστών τους.

Συνεπώς, αντίθετα με το κλίμα φόβου που καλλιεργούν τα φερέφωνα του κόμματος του μνημονίου, η υποταγή δεν αποτελεί μονόδρομο.

scroll back to top