The Republican Party's Delusional Attachment to Trump Sets the Stage for the Acceleration of Neoliberal Proto-Fascism
The Republican Party's Delusional Attachment to Trump Sets the Stage for the Acceleration of Neoliberal Proto-Fascism by  C.J. Polychroniou The strategic objective of the Republican Party is not simply to engage in obstructionism, but to continue dividing the nation and radicalizing the American public agai
La Commune de Paris: un saut de tigre dans le passé
La Commune de Paris: un saut de tigre dans le passé Par Michael Lowy Toute révolution est, comme l’écrivait Walter Benjamin, « un saut de tigre dans le passé » : ce fut le cas de la Commune de Paris de 1871, qui avait, dans la Commune parisienne de 1793-94 une de ses principales références ; 
CHAOUAT Gérard (Vingtras, Vallès)
    CHAOUAT Gérard (Vingtras, Vallès)   Né le 6 mai 1944 à Alger (Algérie), mort le 23 avril 2021 à Paris (XXe arr.) ; militant de l’UEC et du PC, du FUA et de la JCR, de l’International Marxist Group 1974, de la LC/LCR jusqu’en 1980 ; pendant ses études de médecine, mili
Latin America has once again entered a period of strong social and political turbulence
Latin America has once again entered a period of strong social and political turbulence Interview with Franck Gaudichaud Franck Gaudichaud recently wrote and coordinated two collective works drawing a critical assessment of “progressive” political attempts to challenge neoliberal hegemony in Latin America.
Équateur : De Rafael Correa à Guillermo Lasso en passant par Lenin Moreno
  Équateur : De Rafael Correa à Guillermo Lasso en passant par Lenin Moreno par Eric Toussaint Le 11 avril 2021, lors du deuxième tour des élections présidentielles, Guillermo Lasso (52,4 %), le candidat de la droite, a devancé Andres Arauz (47,6 %), le candidat soutenu par Rafael Corr
The Paris Commune of 1871, banks and debt
The Paris Commune of 1871, banks and debt by Eric Toussaint On the occasion of the 150th anniversary of the extraordinary experience of the Paris Commune, it is fundamental to draw a number of lessons from it. The measures a government takes regarding its Central Bank, the debts of working class people, public
En mémoire de Patrice Lumumba assassiné le 17 janvier 1961
  En mémoire de Patrice Lumumba assassiné le 17 janvier 1961 par Eric Toussaint   Ce 17 janvier 2021, nous commémorons le 60e anniversaire de l’assassinat de Patrice Lumumba (1925-1961). Suite à une victoire éclatante aux premières véritables élections auxquelles les Congolais ont partic
What Trump's Doing Is Crazy and Dangerous—and It Ain't Over Yet
What Trump's Doing Is Crazy and Dangerous—and It Ain't Over Yet Trump still threatens us, and discussing the election in the past tense is stupid. by Jeffrey C. Isaac Ever since November 7, when the election was more or less authoritatively “called” by all major media, a wide range of pundits have spoken
The Rolling Constitutional-Fascist Coup in the World's Most Dangerous Nation
Photograph by Nathaniel St. Clair The Rolling Constitutional-Fascist Coup in the World's Most Dangerous Nation by Paul Street “We Want to Get Rid of the Ballots” We are in the middle of a rolling authoritarian and even fascist coup that is working with and through the United States Constitution to no smal
Will the Military Support a Declaration of Martial Law
Will the Military Support a Declaration of Martial Law Garett Reppenhagen, Veterans for Peace, Interviewed by Bill Resnick August 27, 2020 Recently, Veterans for Peace issued a statement condemning the deployment of troops in the U.S.:   “Veterans For Peace condemns the inflammatory statements of Dona
Ernest Mandel et l’écosocialisme
  Ernest Mandel et l’écosocialisme   par Michael Löwy* La préoccupation de l'environnement apparaît avec force dans les écrits de Mandel seulement à partir des années 1970. Elle ne figure pratiquement pas, par exemple, dans le Traité d'économie marxiste (1962). Il est vrai qu’on trou
A boot is crushing the neck of American democracy
A boot is crushing the neck of American democracy by Cornel West The fundamental question at this moment is: can the United States be reformed? Here we go again. Another black person killed by the US police. Another wave of multiracial resistance. Another cycle of race talk on the corporate media. Another displ
COVID-19: The murderous state!
COVID-19: The murderous state! by SUD Santé We are publishing this text from the SUD Santé Sociaux federation, because it reflects the reality encountered by staff in this sector in our different countries. On 17 November 2019, in the city of Wuhan, China, the coronavirus 2019 (COVID 19) appeared. On January
El activista y expreso político del franquismo Chato Galante fallece por coronavirus
El activista y expreso político del franquismo Chato Galante fallece por coronavirus Era miembro de la asociación de presos y represaliados de la dictadura franquista La Comuna y pertenecía a la Liga Comunista Revolucionaria cuando fue detenido y torturado hasta en cuatro ocasiones entre los años 1969 y 197

Αναζήτηση

Κάντο όπως η Ισλανδία - Διδακτικά μαθήματα από τη χώρα των πάγων 

του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ

2012-10-09_01_full-iceland-cp-5884319Όλη η Ευρώπη βυθίζεται στην ύφεση. Όλη; Μία μικρή χώρα στον σκανδιναβικό βορρά πάει κόντρα στο ρεύμα. Ο λόγος για την Ισλανδία, τη μικρή χώρα ψαράδων που κατέκλεισε τα πρωτοσέλιδα με την κατάρρευση των τραπεζών της το 2008 αλλά πρωτίστως με την σθεναρή αντίσταση των πολιτών της που είπαν ένα ηχηρό «δεν πληρώνω» στους Βρετανούς και Ολλανδούς πιστωτές που ήθελαν ο ισλανδικός λαός να πληρώσει το δικό τους φαγοπότι…

Η Ισλανδία ήταν μία από τις πρώτες χώρες που έπληξε η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, με τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις. Το τοπικό χρηματιστήριο κατέρρεε με πτώση 90%, η ανεργία αυξανόταν εννιά φορές επάνω, ο πληθωρισμός ξεπερνούσε το 18% και οι μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας κατέρρεαν με την κυβέρνηση να προχωρά στην εθνικοποίησή τους. Στα τέλη του δευτέρου τριμήνου του 2008 το εξωτερικό χρέος της Ισλανδίας ανέρχονταν σε 9,553 τρισ. κορώνες(50 δισ. ευρώ), με περισσότερο από το 80% να αφορά τον τραπεζικό τομέα. Το εξωτερικό χρέος ήταν εννέα φορές μεγαλύτερο από το ισλανδικό ΑΕΠ το οποίο ανερχόταν το 2007 σε 1,293 τρισ. κορώνες(8,5 δισ. ευρώ). Το ενεργητικό των τριών ισλανδικών τραπεζών που πέρασαν στο δημόσιο ανέρχονταν σε 14,437 τρισ. κορώνες στα τέλη του δευτέρου τριμήνου του 2008.

Η χρηματοπιστωτική κρίση είχε τεράστιες επιπτώσεις στην ισλανδική οικονομία. Η αξία του εθνικού νομίσματος καταρρακώθηκε και οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα ανεστάλησαν για αρκετές εβδομάδες. Το ισλανδικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 5,5% τους έξι πρώτους μήνες του 2010.

Εκτός Ισλανδίας περισσότεροι από μισό εκατομμύριο καταθέτες, αριθμός σχεδόν διπλάσιος των 320.000 κατοίκων της χώρας, είδαν τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς να παγώνουν, καθώς η ισλανδική κυβέρνηση υπό το βάρος πρωτοφανών για τη χώρα διαδηλώσεων αρνούνταν να πληρώσει τους ξένους πιστωτές, στους οποίους θα έπρεπε να καταβάλλει το μισό από τα συναλλαγματικά της αποθέματα, το 7,5% του ΑΕΠ.

Βασική αιτία της κρίσης ήταν η απορρύθμιση του τραπεζικού τομέα από το 2001 και μετά. Με την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008 και το πάγωμα της διατραπεζικής αγοράς, οι τρεις βασικές ισλανδικές τράπεζες δεν μπορούσαν πια να χρηματοδοτήσουν το υψηλό εξωτερικό τους χρέος το οποίο υπερέβαινε τα 50 δισ. ευρώ, αναλογούσε δηλαδή σχεδόν 160.000 ευρώ ανά Ισλανδό.

Οι ισλανδικές τράπεζες δανείζονταν για να μετατρέψουν μία χώρα που ζούσε παραδοσιακά κυρίως από την αλιεία, τη βιομηχανία αλουμινίου και τον τουρισμό, σε «real estate». Τα ισλανδικά νοικοκυριά υπερχρεώθηκαν, με το χρέος τους να φθάνει στο 213% του διαθέσιμου εισοδήματος. Για να αντιμετωπιστεί ο πληθωρισμός τα επιτόκια είχαν φθάσει τον Σεπτέμβριο του 2008 στο 14%, προσελκύοντας κερδοσκοπικά κεφάλαια που δανείζονταν με τα μηδενικά σχεδόν επιτόκια της FED (και της τράπεζας της Ιαπωνίας), όχι για να τα ρίξουν στην αμερικανική οικονομία αλλά στις τράπεζες της Ισλανδίας, που έδιναν υπερβολικά ελκυστικό επιτόκιο. Βρετανοί και Ολλανδοί καταθέτες ανακάλυπταν και αυτοί τα υψηλά ισλανδικά επιτόκια και έστελναν μέσω ηλεκτρονικών τραπεζών τα λεφτά τους.

 

Το Δημοψήφισμα του 2010

Τον Μάρτιο του 2010 οι Ισλανδοί έδωσαν οριστικά τέλος στην διελκυστινδα με τους ξένους πιστωτές (Βρετανία και ΕΕ) που απειλούσαν με θεούς και δαίμονες… Σε δημοψήφισμα με ποσοστό 93% υπέρ και λιγότερο από 2% κατά, αποφάσισαν να απορρίψουν νομοσχέδιο της κυβέρνησης (icesave) για την αποπληρωμή των ξένων πιστωτών. Αρνήθηκαν δηλαδή να πληρώσουν το χρέος. Αντί όμως να τους πέσει ο ουρανός στο κεφάλι, οι Ισλανδοί κερδίζουν σήμερα εύσημα ακόμη και από το ΔΝΤ.

2012-10-09_02_iceland_protest

Ισλανδοί διαδηλωτές συγκρούονται με την αστυνομία

Η ανάπτυξη της ισλανδικής οικονομίας ανέρχεται φέτος στο 2,5% και είναι κατά πολύ καλύτερη από αυτήν των περισσότερων αναπτυγμένων οικονομιών. Η ανεργία έχει μειωθεί στο μισό. Ακόμη και οίκοι αξιολόγησης όπως ο Fitch, αναβαθμίζουν την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, επαινώντας μάλιστα «την ανορθόδοξη πολιτική αντιμετώπιση της κρίσης».

Ιδού μερικά από τα «ανορθόδοξα» μέτρα. Η κυβέρνηση διέγραψε το χρέος όσων η αξία του ακινήτου ήταν μικρότερη από αυτό που χρωστούσαν, διαγράφοντας με τον τρόπο αυτό πάνω από το 110% των οφειλών. Η κυβέρνηση στηρίζει επίσης όσους έχουν χαμηλό εισόδημα και παιδιά.

Τον Ιούνιο του 2010, με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, τα τραπεζικά δάνεια που είχαν συνδεθεί με ξένο νόμισμα χαρακτηρίστηκαν παράνομα. Επειδή η ισλανδική κορώνα είχε υποχωρήσει κατά 80% στη διάρκεια της κρίσης, το κόστος αποπληρωμής του εξωτερικού χρέους είχε υπερδιπλασιαστεί. Με την απόφαση αυτή οι δανειολήπτες μπορούσαν να εξοφλούν τα τραπεζικά δάνεια σαν να είχαν συναφθεί σε κορώνες. Έτσι διαγράφηκε χρέος ίσο με το 13% της ανερχόμενης σε 14 δισ. δολάρια ισλανδικής οικονομίας, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα χρήματα να ξοδέψουν και να τονώσουν την εγχώρια ζήτηση, στην οποία οφείλεται άλλωστε σε μεγάλο βαθμό η ανάκαμψη της ισλανδικής οικονομίας.

Επιπλέον η ισλανδική κυβέρνηση μείωσε τις δημόσιες δαπάνες αλλά ενίσχυσε τα έσοδα αυξάνοντας τους φόρους και περικόπτοντας τις φοροαπαλλαγές οι οποίες ευνοούσαν κυρίως τους έχοντες.

Η Ισλανδία έχει σήμερα δημοσιονομικό έλλειμμα 2,3%(2011) από 13,5% του ΑΕΠ που ήταν το 2009. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η χώρα θα έχει πρωτογενές πλεόνασμα 1,5% φέτος.

Με άλλα λόγια το παράδειγμα της Ισλανδίας δείχνει ότι μπορεί να υπάρξει τρίτος δρόμος στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, παρά τις όποιες εθνικές ιδιαιτερότητες της κάθε οικονομίας.


scroll back to top