La Commune de Paris: un saut de tigre dans le passé
La Commune de Paris: un saut de tigre dans le passé Par Michael Lowy Toute révolution est, comme l’écrivait Walter Benjamin, « un saut de tigre dans le passé » : ce fut le cas de la Commune de Paris de 1871, qui avait, dans la Commune parisienne de 1793-94 une de ses principales références ; 
CHAOUAT Gérard (Vingtras, Vallès)
    CHAOUAT Gérard (Vingtras, Vallès)   Né le 6 mai 1944 à Alger (Algérie), mort le 23 avril 2021 à Paris (XXe arr.) ; militant de l’UEC et du PC, du FUA et de la JCR, de l’International Marxist Group 1974, de la LC/LCR jusqu’en 1980 ; pendant ses études de médecine, mili
Latin America has once again entered a period of strong social and political turbulence
Latin America has once again entered a period of strong social and political turbulence Interview with Franck Gaudichaud Franck Gaudichaud recently wrote and coordinated two collective works drawing a critical assessment of “progressive” political attempts to challenge neoliberal hegemony in Latin America.
Équateur : De Rafael Correa à Guillermo Lasso en passant par Lenin Moreno
  Équateur : De Rafael Correa à Guillermo Lasso en passant par Lenin Moreno par Eric Toussaint Le 11 avril 2021, lors du deuxième tour des élections présidentielles, Guillermo Lasso (52,4 %), le candidat de la droite, a devancé Andres Arauz (47,6 %), le candidat soutenu par Rafael Corr
The Paris Commune of 1871, banks and debt
The Paris Commune of 1871, banks and debt by Eric Toussaint On the occasion of the 150th anniversary of the extraordinary experience of the Paris Commune, it is fundamental to draw a number of lessons from it. The measures a government takes regarding its Central Bank, the debts of working class people, public
En mémoire de Patrice Lumumba assassiné le 17 janvier 1961
  En mémoire de Patrice Lumumba assassiné le 17 janvier 1961 par Eric Toussaint   Ce 17 janvier 2021, nous commémorons le 60e anniversaire de l’assassinat de Patrice Lumumba (1925-1961). Suite à une victoire éclatante aux premières véritables élections auxquelles les Congolais ont partic
What Trump's Doing Is Crazy and Dangerous—and It Ain't Over Yet
What Trump's Doing Is Crazy and Dangerous—and It Ain't Over Yet Trump still threatens us, and discussing the election in the past tense is stupid. by Jeffrey C. Isaac Ever since November 7, when the election was more or less authoritatively “called” by all major media, a wide range of pundits have spoken
The Rolling Constitutional-Fascist Coup in the World's Most Dangerous Nation
Photograph by Nathaniel St. Clair The Rolling Constitutional-Fascist Coup in the World's Most Dangerous Nation by Paul Street “We Want to Get Rid of the Ballots” We are in the middle of a rolling authoritarian and even fascist coup that is working with and through the United States Constitution to no smal
Will the Military Support a Declaration of Martial Law
Will the Military Support a Declaration of Martial Law Garett Reppenhagen, Veterans for Peace, Interviewed by Bill Resnick August 27, 2020 Recently, Veterans for Peace issued a statement condemning the deployment of troops in the U.S.:   “Veterans For Peace condemns the inflammatory statements of Dona
Ernest Mandel et l’écosocialisme
  Ernest Mandel et l’écosocialisme   par Michael Löwy* La préoccupation de l'environnement apparaît avec force dans les écrits de Mandel seulement à partir des années 1970. Elle ne figure pratiquement pas, par exemple, dans le Traité d'économie marxiste (1962). Il est vrai qu’on trou
A boot is crushing the neck of American democracy
A boot is crushing the neck of American democracy by Cornel West The fundamental question at this moment is: can the United States be reformed? Here we go again. Another black person killed by the US police. Another wave of multiracial resistance. Another cycle of race talk on the corporate media. Another displ
COVID-19: The murderous state!
COVID-19: The murderous state! by SUD Santé We are publishing this text from the SUD Santé Sociaux federation, because it reflects the reality encountered by staff in this sector in our different countries. On 17 November 2019, in the city of Wuhan, China, the coronavirus 2019 (COVID 19) appeared. On January
El activista y expreso político del franquismo Chato Galante fallece por coronavirus
El activista y expreso político del franquismo Chato Galante fallece por coronavirus Era miembro de la asociación de presos y represaliados de la dictadura franquista La Comuna y pertenecía a la Liga Comunista Revolucionaria cuando fue detenido y torturado hasta en cuatro ocasiones entre los años 1969 y 197
The Capitalist Pandemic, Coronavirus and the Economic Crisis (Part 1)
The Capitalist Pandemic, Coronavirus and the Economic Crisis (Part 1) by Eric Toussaint A public health crisis The coronavirus pandemic is a serious public health problem and the human suffering caused by the spread of this virus will be enormous. If it massively affects countries of the Global South with ver

Αναζήτηση

Τα τρία σενάρια της νέας αρχιτεκτονικής του ευρώ 

Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ

Η συνεχιζόμενη κρίση χρέους ανέδειξε την λανθασμένη αρχιτεκτονική του ευρώ. Το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα δημιουργήθηκε με πολιτικά κυρίως κριτήρια και λιγότερο οικονομικά. Επιχείρησε να «ενώσει» την Ευρώπη, βορρά με νότο, δύση με πρώην κομμουνιστική ανατολή, με όχημα ένα κοινό νόμισμα το οποίος υποτίθεται θα γεφύρωνε το χάσμα και θα μετρίαζε τους εθνικισμούς.

Το κοινό νόμισμα άλλωστε γεννήθηκε μέσα από τον γαλλογερμανικό συμβιβασμό των Μιτεράν-Κολ. Ο πρώτος φοβόταν αναβίωση του γερμανικού εθνικισμού μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου και πίστευε ότι η νομισματική ένωση θα μπορούσε να ήταν το πρώτο βήμα για ευρύτερη πολιτική ένωση της Ευρώπης. Ο δεύτερος προκειμένου να εγκαταλείψει η Γερμανία την ασφάλεια του γερμανικού μάρκου, ήθελε τη Γαλλία να δεσμευτεί στην αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Η συνθήκη του Μάαστριχτ του 1992 γινόταν η προϋπόθεση για να ενταχθεί μια χώρα στο ευρώ-με τα πολιτικά κριτήρια πάντως να μετρούν περισσότερο από τα στενά νομισματικά-οικονομικά, όπως φαίνεται εκ των υστέρων στην ελληνική περίπτωση. Ύστερα ήλθε και η «βίβλος» του ευρώ, το Σύμφωνο Σταθερότητας που προσάρμοζε το Μάαστριχτ στις νέες συνθήκες.

Η νέα αρχιτεκτονική του ευρώ, στηρίζεται σε τρία σενάρια. Αυτό το οποίο φαίνεται να κερδίζει έδαφος είναι η προσπάθεια «γερμανοποίησης» της Ευρώπης, που προωθούν το δίδυμο Μέρκελ-Σόϊμπλε με τον ακόμη πιο σφικτό έλεγχο των εθνικών προϋπολογισμών.


Mέρκελ-Σόιμπλε

Το σχέδιο Μέρκελ-Σόιμπλε αποκλείει το ενδεχόμενο «μοιρασιάς» του δημόσιου χρέους της ευρωζώνης, είτε με τη μορφή έκδοσης ομολόγων, είτε με τη μορφή δημιουργίας «ταμείου ανακούφισης», κοινών τραπεζικών εγγυήσεων ή αναδρομική ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών μέσω του μηχανισμού στήριξης.

Το γερμανικό σχέδιο επικεντρώνεται στην πλήρη παράδοση της εθνικής κυριαρχίας, με τη μορφή αυστηρότερου ελέγχου και δημιουργίας Ευρωπαίου «υπερεπιτρόπου» με δικαίωμα βέτο επί των εθνικών προϋπολογισμών ακόμη και αν αυτοί έχουν ψηφιστεί από τα κοινοβούλια- δηλαδή οι Βρυξέλλες(βλέπε Βερολίνο) θα αγνοούν την εκφρασμένη λαϊκή βούληση όπως αυτή διαμορφώνεται από τους κομματικούς συσχετισμούς στα εθνικά κοινοβούλια. Το σχέδιο αυτό έχει τη στήριξη των άλλων «βορείων» του κλαμπ της υψηλής αξιολόγησης ΑΑΑ, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας.

Ο Φιλανδός πρωθυπουργός Γιούρκι Κατάϊνεν δεν δίστασε σε πρόσφατες δηλώσεις του να δώσει ηθική διάσταση στο θέμα, λέγοντας: «Στη Φινλανδία, ο κόσμος ρωτά αν είναι σωστό να πληρώνουμε το λογαριασμό που έρχεται από τα <λάθη> πολιτικών άλλων χωρών. Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς ότι δεν είναι δίκαιο». Το μέλος του συμβουλίου της Μπούντεσμπανκ Αντρέας Ντόμπερτ μιλώντας στο Δουβλίνο δεν δίστασε να μιλήσει ακόμη και με «θρησκευτικούς» όρους, υποστηρίζοντας ότι η ευρωζώνη πρέπει «να καλύψει αμαρτίες του παρελθόντος», αναλαμβάνοντας για παράδειγμα μέρος του τραπεζικού χρέους της Ιρλανδίας. «Όλα τα άλλα ισοδυναμούν με δημοσιονομική μεταβίβαση».

 

Κατά Σόιμπλε

Στις προτάσεις Σόιμπλε αντέδρασαν ήδη αρνητικά οι κυριότεροι εκπρόσωποι του «νότου», ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι και ο Ιταλός ομόλογος του Μάριο Μόντι. Αλλά και η Γαλλία που ισορροπεί μεταξύ «βορρά» και «νότου», κάθε άλλο παρά καλοβλέπει τις γερμανικές ιδέες, οι οποίες αντίκειται στις θεμελιώδεις αρχές του γαλλικού συντάγματος, προβάλλοντας προς το παρόν το επιχείρημα της μακρόσυρτης διαδικασίας που απαιτεί η αλλαγή των ευρωπαϊκών συνθηκών, προκειμένου να προχωρήσουν τα κράτη σε εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας. «Δεν νομίζω ότι οι Γερμανοί θα καταφέρουν να επιβάλλουν το δικαίωμα του βέτο στους προϋπολογισμούς χωρίς αντάλλαγμα τα ευρώ-ομόλογα. Αυτό είναι ίσως που η Μέρκελ θέλει, αλλά δεν είναι αυτό που θα πετύχει», υποστηρίζει ο Ζαν Πιζανί-Φερί, οικονομολόγος στο οικονομικό ινστιτούτο των Βρυξελλών Bruegel.

Οι άλλες δύο «εναλλακτικές» προτάσεις είναι η μία ή με τον άλλο τρόπο μοιρασιά του ευρωπαϊκού χρέους. Το συμβούλιο οικονομικών εμπειρογνωμόνων της κυβέρνησης του Βερολίνου έχει προτείνει τη δημιουργία ενός προσωρινού «ταμείου ανακούφισης» που θα εκδίδει κοινά ευρωομόλογα για να βοηθήσει τις χώρες των οποίων το χρέος ξεπερνά το όριο του 60% του ΑΕΠ-ήταν ένα από τα κριτήρια της συνθήκης του Μάαστριχτ για ένταξη στο ευρώ, το οποίο αγνοήθηκε προκειμένου να τεθεί γρηγορότερα σε εφαρμογή η Οικονομική και Νομισματική Ένωση.

Το σχέδιο φέρεται να το ευνοεί ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ. Μία άλλη παραλλαγή της πρότασης κάνει λόγο για διάσωση των τραπεζών των «προβληματικών» χωρών, χωρίς τα χρέη τους να επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό. Το σχέδιο αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ισπανία, χωρίς ωστόσο ακόμη σαφή απόφαση αν και πως θα «διασωθεί» η χώρα.

Μία πιο προχωρημένη πρόταση προς ένα είδος «ομοσπονδοποίησης», προβλέπει τη δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής υπηρεσίας διαχείρισης χρέους, που θα εκδίδει ένα ποσοστό ομολόγων για λογαριασμό των κρατών μελών. Η πρόταση αυτή φαίνεται να έχει τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι τρεις προτάσεις εστιάζονται ωστόσο στη διαχείριση ενός μακρινού μέλλοντος, την ώρα που η κρίση και η ύφεση βουλιάζει τις κοινωνίες στην απόγνωση. Θα «προκάνουν» οι Ευρωπαίοι ηγέτες ή το εγχείρημα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος θα ενταφιάσει κάθε απόπειρα και εκδοχή ενοποίησης της Ευρώπης; Ζήτημα, τι ειρωνεία(!), που άρχισε να συζητιέται ήδη την εποχή του μεσοπολέμου ως απάντηση στα δεινά που είχε ήδη ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος προκαλέσει.

 

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Η Ελλάδα αύριο" 03/11/2012

scroll back to top